Dil ve Konuşma Terapisti Sena Kıyak, kekemeliğin çoğu zaman yanlış anlaşıldığını belirterek bunun yalnızca psikolojik bir problem olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını vurguladı. Kıyak, “kekemelik, kesin nedeni tam olarak bilinmeyen; genetik yatkınlık, nörolojik farklılıklar ve dil gelişiminde gecikmelerle gelişimsel olarak ortaya çıkabilen karmaşık bir konuşma akıcılığı bozukluğudur.” dedi.
Kekemelik ile ilgili araştırmaların halen devam ettiğini ifade eden Kıyak, “kekemeliğin neden kaynaklandığı ile alakalı net bir sebep yok, ancak genetik yatkınlık önemli bir rol oynuyor. Özellikle erkek çocuklarda kekemelik daha sık gördüğümüz bir konuşma bozukluğu olarak karşımıza çıkıyor” ifadelerini kullandı.
GENETİK YATKINLIK ÖNEMLİ BİR FAKTÖR
Ailede ya da akrabalarda konuşma bozukluğu öyküsü varsa çocukların risk grubunda değerlendirildiğini belirten Kıyak, bunun bir kesinlik değil, yalnızca olasılık artışı anlamına geldiğini ifade etti. Kıyak, “Kekemelik tamamen gelişimsel olarak ortaya çıkabilir ya da hiç ortaya çıkmayabilir,” diyen Kıyak, sıkça dile getirilen travma kaynaklı açıklamaların bilimsel olarak yeterli olmadığını ekledi.
TRAVMA KEKEMELİĞE NEDEN OLUR MU?
Toplumda yaygın olan “korktuğu için kekeledi” ya da “travma sonrası başladı” gibi söylemlere de değinen Kıyak, bu tür anlatıların genelleştirilemeyeceğini belirtti. Konuşmasına şu şekilde devam eden Kıyak, “Kekemeliğin tek başına bir travma sonucu olarak ortaya çıktığını söylemek doğru olmaz” ifadelerini kullandı.
PSİKOLOJİK ETKENLER SONRADAN DEVREYE GİRİYOR
Kekemeliğin psikolojik boyutunun tamamen yok sayılamayacağını, ancak bunun başlangıç nedeni değil, süreci etkileyen bir faktör olduğunu söyleyen Kıyak, “Çocuk kekelemeye başladıktan sonra akran zorbalığı, aile tutumları ya da çevresel tepkiler kaygıyı artırabiliyor. Bu da kekemeliğin şiddetini yükseltebiliyor.” Dedi. Çocuğun kendini “problemli” olarak etiketlemesinin süreci daha da zorlaştırabileceğini belirten Kıyak, bu noktada ailelerin yaklaşımının kritik olduğunu kaydetti.
KEKEMELİK ÖĞRENİLEN BİR DAVRANIŞ DEĞİL
Ailelerin sıkça endişe ettiği bir diğer konuya da açıklık getiren Kıyak, kekemeliğin taklit yoluyla öğrenilmediğini söyledi. Kıyak, “Çocuk, çevresinde kekeleyen biri var diye kekeme olmaz. Baba kekeliyorsa çocuk bunu öğrenmez. Kekemelik öğrenilen bir davranış değildir” diye konuştu.
SONUÇ: DOĞRU BİLGİ, DOĞRU YAKLAŞIM
Kekemeliğin karmaşık bir süreç olduğunu belirten Dil ve Konuşma Terapisti Sena Kıyak, en önemli noktanın doğru bilgilendirme ve destekleyici bir çevre olduğunu ifade etti. Kıyak, erken dönemde bilinçli yaklaşımın, çocuğun hem iletişim becerileri hem de psikolojik sağlığı açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.