Gazze’de yaşanan ağır insan hakları ihlalleri ve sivil kayıplara rağmen, dünyanın dev ekonomileri İsrail ile ticari bağlarını koparmıyor. Son açıklanan verilere göre ABD, 17,13 milyar dolarlık ihracatıyla İsrail’in en büyük tedarikçisi konumunu korurken; İrlanda, Çin, Hollanda ve Almanya milyar dolarlık hacimlerle bu listeyi takip ediyor. Kardeş ülke Azerbaycan’ın 47. sırada yer aldığı liste, "etik ticaret mi, stratejik çıkar mı?" tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
İsrail’in yürüttüğü askeri operasyonlar küresel çapta büyük protestolara neden olsa da, ekonomik veriler ticaretin hız kesmeden devam ettiğini gösteriyor. Ülkelerin İsrail’e yaptığı ihracat rakamları, bölgedeki askeri ve ekonomik çarkların nasıl döndüğünü ortaya koyuyor.
ABD Rakipsiz: 17,13 Milyar Dolar
Listenin en başında, İsrail’in en yakın stratejik müttefiki olan ABD yer alıyor. ABD’nin İsrail’e yaptığı ihracat tutarı 17,13 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu rakam, listenin geri kalanındaki ülkelerin toplam hacmini dahi geride bırakıyor. ABD’yi şaşırtıcı bir ivmeyle 3,24 milyar dolarla İrlanda ve 2,83 milyar dolarla Çin takip ediyor.
Avrupa’nın Devleri Ticarette Başrol Oyuncusu
Avrupa Birliği ülkeleri içinde İsrail ekonomisine en büyük katkıyı sağlayanlar ise Hollanda (2,70 milyar dolar) ve Almanya (2,28 milyar dolar) oldu. Özellikle Almanya’da yükselen toplumsal tepkilere rağmen ticari ilişkilerin bu düzeyde seyretmesi dikkat çekici bir veri olarak yorumlanıyor.
Azerbaycan 47. Sırada Yer Aldı
Türkiye'nin yakın müttefiki ve "tek millet iki devlet" şiarıyla hareket ettiği Azerbaycan, İsrail'e ihracat yapan ülkeler listesinde 239,14 milyon dolarlık hacimle 47. sırada yer buldu. Azerbaycan’ın İsrail ile özellikle enerji ve savunma sanayii odaklı yürüttüğü ilişkiler, bu rakamın temel bileşeni olarak görülüyor.
Kısıtlamalar Gündeme Gelecek mi?
Gelecek dönemde, başta Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok devlette "hukuki sorumluluk" tartışmalarının artması bekleniyor. Uluslararası mahkemelerin vereceği kararlar doğrultusunda, bazı ülkelerin ihracat kalemlerine (özellikle savunma alanında) kısıtlama getirmesi ihtimali masada duruyor.