Fikir Isparta Topluluğu’nun bu haftaki sektör buluşmasında mobilya ve elektrikli materyal ticareti yapan esnaflar, kayıt dışı faaliyetlerden yasal boşluklara kadar pek çok sorunu gündeme getirdi. Özellikle denetim eksikliği, çalışacak eleman bulamama, garanti prosedürleri ve iade kuralları en çok dikkat çeken başlıklar oldu.
Isparta’da kent sorunlarına çözüm aramak amacıyla bir araya gelen Fikir Isparta Topluluğu, her hafta farklı sektör temsilcilerini ağırlamaya devam ediyor. Bu haftaki buluşmanın konukları, mobilya ve elektrikli materyal ticareti yapan esnaf oldu. Toplantının açılış konuşmasını yapan Fikir Isparta Topluluğu Başkanı ve iş insanı Yunus Karabulut, topluluğun gönüllülük esasına dayalı olarak çalıştığını veçeşitli meslek gruplarından yaklaşık 40 kişinin aktif katkı sağladığını belirtti. Şehrin sorunlarına yönelik çözüm raporları hazırlayıp kamu otoritelerine sunduklarını aktaran Karabulut, sahada da sektör temsilcileriyle birebir görüşmeler degerçekleştirdiklerini ifade etti.
Vergisiz üretim, haksız rekabet yaratıyor
Toplantıda söz alan sektör temsilcileri, özellikle kayıt dışı çalışan bireylerin yol açtığı haksız rekabete dikkat çekti. “Kesim ebatlama” yöntemiyle vergi levhası olmayan kişilerin malzeme kestirerek ürün imal ettiği, bu kişilerin çoğu zaman daha önce sektörde çalışmış ama işten ayrılmış bireyler olduğu belirtildi. Vergi vermeden ve herhangi bir yasal yükümlülük altına girmeden çalışmanın sektördeki esnafa büyük zarar verdiği ifade edilirken, Maliye Bakanlığı’nın bu konuda daha aktif bir denetim yürütmesi gerektiği vurgulandı.
Toplantıda farklı sektörlerde çalışan kamu personelinin mesai saatleri dışında esnaf gibi çalıştığına dair örnekler de paylaşıldı. Devlette çalışan kişilerin hafta sonları veya akşam saatlerinde tamir işleri yaptıkları, bunun hem kayıt dışı ekonomi oluşturduğu hem de güvenlik ve kalite açısından risk taşıdığı ifade edildi.
İş gücüne ulaşılamıyor; gençler fiziksel işlerden uzaklaşıyor
Mobilya sektörünün bir diğer temel problemi ise nitelikli iş gücü eksikliği olarak öne çıktı. Gençlerin fiziksel işlerden kaçındığı, çırak yetişmediği ve meslek liselerine ilgininazaldığı vurgulandı. Ayrıca stajyer çalıştırma süreçlerinin yasal sınırlamalarla zorlaştırıldığı, saat 08.00–17.00 dışına çıkılamadığı, hafta sonları çalıştırmanın yasak olduğu ve bu durumun eğitimde verimi düşürdüğü dile getirildi.
K2 belgesi yükü; araç değiştiren esnaf adeta cezalandırılıyor
İşletme sahipleri, bazı yasal düzenlemelerin esnafı zorladığınıbelirtti. Özellikle K2 belgesi zorunluluğunun her araç değişiminde yeniden yüksek maliyetlerle alınmasının adil olmadığını savundular. Firmaya değil, araca özel belge verilmesi nedeniyle her araç değişikliğinde yeni ücret talep edilmesinin ek bir maliyet oluşturduğu ve işletmeyi zora soktuğu ifade edildi.
Mağazadan alınan ürünlerde iade hakkı yanılgısı sürüyor
Toplantıda tüketici haklarıyla ilgili yaşanan bazı karışıklıklar da gündeme taşındı. Temsilciler, mağazadan görerek alınan ürünlerin iade hakkı bulunmadığını, ancak müşterilerin çoğunun internet alışverişiyle aynı haklara sahip olduklarını düşündüklerini dile getirdi. Görerek alınan ürünlerde iade hakkı bulunmadığı yönündeki yasal düzenlemenin kamuoyuna yeterince duyurulmadığı, bunun da esnafla müşteri arasında sorunlara yol açtığı belirtildi.
Ev tipi elektronik cihazlar iş yerinde kullanılınca garanti dışı kalıyor
Toplantıda elektrikli ev aletlerinin iş yerlerinde kullanılması durumunda garanti dışı kaldığı da önemli bir sorun olarak öne çıktı. Birçok işletmenin ev tipi buzdolabı, çamaşır makinesi ya da televizyon gibi cihazları iş yerinde kullandığı; ancak bu ürünlerin “ev kullanımına uygun” sayıldığı için garanti kapsamı dışında bırakıldığı vurgulandı. Ürün alımında bu durumun tüketiciye açıkça belirtilmemesi hâlinde, arıza durumlarında hem maddi kayıplar yaşandığı hem de hukuki ihtilaflar oluştuğu dile getirildi.
Zincir marketler küçük esnafı zorluyor: sürüm gücü rekabeti bozuyor
Zincir marketlerin mobilya sektörüne girmesiyle yaşanan rekabet baskısı da toplantının dikkat çeken başlıklarındandı. Zincir marketlerin toplu alım gücü sayesinde küçük esnaftan çok daha ucuza ürün sattıkları, bu nedenle yerel işletmelerin müşteri kaybettiği ve ayakta kalmakta zorlandıkları ifade edildi.
Vergi denetimi, eğitim ve mevzuat için ortak çağrı yapıldı
Toplantının sonunda; devletin vergi denetimini artırması, meslek liselerinin güçlendirilmesi, tüketici haklarıyla ilgili kamu spotları hazırlanması, ticaret mevzuatındaki çelişkilerin giderilmesi ve yerel yönetimlerin daha fazla sorumluluk alması yönünde çağrı yapıldı.