“Fikir Isparta Topluluğu enerji zirvesinde GES, depolama, karbon vergisi, dijital ikiz teknolojisi ve nadir elementler gündemdeydi”
Fikir Isparta Topluluğu, dünya genelinde stratejik öneme sahip olan enerji konusunu Isparta gündemine taşıdı. Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ) ve Süleyman Demirel Üniversitesi’nden (SDÜ) alanında uzman öğretim üyelerinin katılımıyla gerçekleşen toplantıda, yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji depolamaya, karbon ayak izinden nadir toprak elementlerine kadar birçok önemli konu ele alındı.
Toplantıya SDÜ Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Üçgül, ISUBÜ Teknoloji Fakültesi eski dekanı Prof. Dr. Reşat Selbaş ve ISUBÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Serkan Üncü konuşmacı olarak katıldı.
“Enerji Isparta için kritik bir mesele”
Toplantının açılış konuşmasını yapan Topluluk Başkanı ve iş insanı Yunus Karabulut, enerjinin sadece bireysel yaşamın değil, sanayi ve ihracatın da merkezinde yer aldığına dikkat çekerek, “Bugün dünyanın en önemli meselelerinden biri enerjidir. Gerek günlük bireysel tüketim gerekse sanayide en büyük gider kalemlerinden biri enerji harcamalarıdır” dedi. Avrupa’nın doğa dostu enerji kaynaklarına yöneldiğini belirten Karabulut, Isparta’nın da bu dönüşümden geri kalmaması gerektiğini vurguladı ve “Avrupa ülkeleri, üretim süreçlerinde çevreci enerji kriterlerini zorunlu kılıyor. En büyük ihracat pazarımız olan Avrupa’da rekabet edebilmek için biz de çevre dostu enerji kaynaklarına yönelmeliyiz. Bu önemli konuda topluluk olarak bizleri bilgilendirerek hem bize hem de Isparta kamuoyuna bir vizyon kazandıracağını düşündüğüm bu toplantıya katılarak sunumlarını gerçekleştiren kıymetli hocalarımıza teşekkür ediyorum.” şeklinde konuştu.
“Isparta’da konutların yüzde 20’sinin elektriği GES ile karşılanabilir”
Toplantının ilk sunumunu yapan Prof. Dr. Reşat Selbaş, Türkiye’nin teknik güneş enerjisi potansiyelinin 46 GW olduğunu ifade ederek bunun büyük bir kısmının kullanılmasının mümkün olduğunu söyledi. Isparta özelinde de büyük bir çatı GES potansiyelinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Selbaş; “Isparta’da konutların elektrik tüketiminin yüzde 10–20’si çatı GES sistemleriyle karşılanabilir. OSB çatılarında bireysel sistemler yerine, tüm çatıların birlikte çalıştığı ‘portföy mantığı’ ile daha verimli sonuçlar elde edilebilir.” dedi.
Isparta OSB'ye yeşil OSB uyarısı: “yenilenebilir enerji yatırımları şart”
“Yeşil OSB” statüsünün önemine değinen Prof. Dr. Selbaş, bu sertifikayı almanın OSB’lere hem prestij hem de finansal avantaj sağlayacağına dikkat çekti. OSB’lerin Yeşil OSB olmasının zorunlu hale geldiğini vurgulayan Prof. Dr. Selbaş “Isparta’daki OSB’lerde yenilenebilir enerji yatırımlarına hız verilmesi gerekmektedir. Ayrıca enerji depolama sistemlerinin pik saatlerde kullanılması sayesinde milyonlarca lira tasarruf sağlanabilir. Örneğin 5000 kWh’lik bir puant yükünden kaçış sağlandığında yıllık 3–3,5 milyon TL’lik bir avantaj elde edilebilir. Bunun yanında ısı pompaları, atık ısı geri kazanımı, biyogaz ve yüzer GES sistemleri de Isparta’da uygulanabilir. Yeni nesil ısı pompalarıyla 150 °C’nin üzerindeki sıcaklık değerlerine ulaşmak mümkün. Isparta OSB’de atık ısı hâlâ boşa gidiyor. Bu potansiyelin değerlendirilmesi gerekiyor.” şeklinde konuştu.
“Soğuk hava depoları enerji yönetiminde kilit rol oynayabilir”
Prof. Dr. İbrahim Üçgül, Isparta’da enerji tüketiminin en yüksek olduğu alanlardan birinin soğuk hava depoları olduğunu vurgulayarak, bu tesislerin enerji verimliliği açısından stratejik öneme sahip olduğunu belirtti.
Özellikle elma hasat sezonunda sanayi sektöründe enerji yükünün arttığını vurgulayan Prof. Dr. Üçgül; “Soğuk hava depoları, çatı GES sistemleri ve akıllı yazılımlarla donatıldığında hem kendi ihtiyaçlarını karşılayabilir hem de şebekeye hizmet vererek gelir elde edebilir.” dedi.
Üçgül, Avrupa Birliği’nin karbon düzenlemelerine de değinerek, “İhracat yapan firmalar karbon emisyonları için 60 ila 100 Avro/ton arasında vergi ödemek zorunda kalacak. Ancak Yeşil OSB sertifikası olan işletmeler bu vergiden muaf tutulabilir veya daha az öder. Dolayısıyla bu uygulamalar çevreci olmakla kalmıyor, doğrudan ticari sürdürülebilirlik anlamına geliyor.” ifadelerini kullandı.
Isparta’ya dijital ikiz ve enerji mükemmeliyet merkezi önerisi
Dijital İkiz teknolojisinin şehir bazlı enerji yönetimi için önemli olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Üçgül, Isparta’da veri eksikliği nedeniyle enerji planlamasının sağlıklı yapılamadığını söyledi. Ayrıca, AB fonlarının etkin kullanılamadığına dikkat çeken Prof. Dr. İbrahim Üçgül sunumunda Isparta için şu önerilerde bulundu:
ü “Ortak GES ve enerji depolama sistemlerine dayalı bir Portföy Yönetim Şirketi kurulmalı.
ü Sanayi tesislerinde atık ısı envanteri çıkarılmalı.
ü Üniversite–sanayi iş birliğiyle AB fonlarına proje geliştirecek bir Enerji Mükemmeliyet Merkezi kurulmalı.”
“GES kapasitesi doldu, batarya sistemlerine geçilmeli”
Toplantının son konuşmacısı olan Prof. Dr. İsmail Serkan Üncü, bireysel olarak herkesin çatısına 25 kW’lık GES kurma hakkı olduğunu ancak mevcut durumda sistemin artık kapasite sınırına dayandığını belirtti.
Konuşmasında enerji depolamaya dikkat çeken Prof. Dr. Üncü; “Isparta’da üretim 461 MW, tüketim ise 541 MW. Ancak gün içinde güneşten elde edilen enerji şebekeye fazla geliyor. Bu nedenle yeni GES kurulumları verimli olmayabilir. Çözüm, enerji depolama sistemleridir.” dedi.
Üretim amacı olmayıp sadece enerji satışı amacıyla GES kuranların zarar edebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Üncü sunumunda enerji sektöründeki yeni teknolojilere ve nadir toprak elementlerinin önemine vurgu yaptı.
“Çobanisa, Sütçüler ve Kuyubaşı’nda stratejik madenler var”
Isparta’da Çobanisa, Sütçüler ve Kuyubaşı gibi bölgelerde nadir toprak elementlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Üncü, “Nadir toprak elementleri yüksek sıcaklığa, korozyona ve aşınmaya karşı dirençli malzemeler üretilmesini sağlamaktadır. Örneğin seryum, dişlilerin ömrünü 6 kat artırabiliyor. Neodymium, hoparlörlerden rüzgar türbinlerine kadar birçok alanda kullanılıyor. Bu alanda Eskişehir’de önemli çalışmalar var. Isparta da teknoloji yatırımlarıyla bu yarışa katılabilir.” ifadelerini kullandı.
Üniversitede geliştirdikleri vakum yalıtımlı panel teknolojisini de tanıtan Prof. Dr. Üncü, “Bu ürünün soğuk hava depoları, uçak kanatları ve hatta uzay teknolojisinde kullanılabilecek düzeydedir. Sadece 400 gram ve 0.0004 W/mK ısı iletkenliğine sahip. Dört saat boyunca bir mumla 44 derece sıcaklığa ulaştık. Bu, dünya çapında bir başarı.” şeklinde konuştu.