Dil ve Konuşma Terapisti Sena Kıyak, çocuk gelişiminde “iletişim niyeti”nin önemine dikkat çekti. Özellikle otizmli çocuklarda bu durumun yakından takip edildiğini belirten Kıyak, ailelerin günlük yaşamda bazı küçük işaretleri gözlemleyerek çocuklarının iletişim kurma isteğini fark edebileceğini söyledi.
Kıyak, “İletişim niyeti, kişinin bir ihtiyacını ifade etmek, bir şey istemek, sohbet başlatmak ya da duygusunu paylaşmak için karşı tarafa yönelmesi anlamına geliyor. Biz günlük hayatta sürekli iletişim kuruyoruz. Bir şey soruyoruz, anlatıyoruz, yardım istiyoruz. Bunların hepsi bir iletişim niyetidir. Çocuklarda da aynı durum geçerli. Çocuğun iletişimi başlatması ve sürdürebilmesi gelişim açısından çok önemli” dedi.
OYUN SIRASINDA VERİLEN KÜÇÜK TEPKİLER İPUCU OLUYOR
Özellikle oyun anlarında çocukların iletişim niyetinin daha net gözlemlenebildiğini ifade eden Kıyak, ailelerin basit değişikliklerle bunu fark edebileceğini anlattı. Örneğin bir çocuğun sürekli oynadığı bir evcilik oyununda en sevdiği oyuncaklardan birinin bilinçli olarak ortamdan kaldırılabileceğini belirten Kıyak, şöyle konuştu: “Mesela çocuk her zaman oyunda muzu kesmeyi seviyor. Bir gün o muzu ortadan kaldırıyoruz. Burada çocuğun bize dönüp ‘Muz nerede?’ demesi, işaret etmesi ya da istemesi önemli. Çünkü bu, iletişim kurma niyetini gösteriyor.”
SADECE OYUNCAĞIN VARLIĞI YETMİYORSA İLETİŞİM BAŞLIYOR
Kıyak, bazı çocukların yalnızca oyuncağın ortamda olmasına odaklandığını, ancak iletişim kurma ihtiyacı hissetmeyebildiğini söyledi. Kıyak, “Çocuğun eksikliği fark edip bunu karşı tarafa iletmesi gerekiyor. İletişim niyeti dediğimiz şey tam olarak burada ortaya çıkıyor. Bakışla, jestle, kelimeyle ya da farklı yollarla bunu göstermesi önemli” ifadelerini kullandı.
AİLELER NELERE DİKKAT ETMELİ?
Kıyak, “aileler günlük yaşamda şu davranışları gözlemleyerek çocuklarının iletişim niyetini değerlendirebilir:
- Bir ihtiyacını göstermek için anne-babaya yönelmesi
- İstediği şeyi işaret etmesi veya söylemeye çalışması
- Oyun sırasında karşı tarafı sürece dahil etmesi
- Göz teması kurup tepki beklemesi
- Eksik ya da değişen bir durumu fark edip bunu ifade etmeye çalışması
Dil ve Konuşma Terapisti Sena Kıyak, iletişim niyetinin erken dönemde desteklenmesinin çocukların sosyal iletişim becerileri açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.