Süleyman Demirel Üniversitesi’nden Prof. Dr. Işıl Pamukçu ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi’nden Dr. Öğr. Üyesi Adem Öter’in Batı Akdeniz Bölgesi’ni kapsayan araştırması, uluslararası saygın dergilerden Journal of Elder Abuse & Neglect’te yayımlandı
Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Gerontoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Işıl Pamukçu ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Güvenlik Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Adem Öter’in ortak çalışması, yaşlı istismarına ilişkin çarpıcı veriler ortaya koydu. Journal of Elder Abuse & Neglect dergisinde yayımlanan ve Batı Akdeniz Bölgesi’ni kapsayan araştırma, mağdurların kendi deneyimlerine dayanan ilk karma yöntemli saha çalışması olma özelliği taşıyor. Ortalama yaşı 72,5 olan 43 mağdurla gerçekleştirilen çalışmada, katılımcıların önemli bir bölümünün birden fazla istismar türüne maruz kaldığı belirlendi. Bulgulara göre, mağdurların %55,8’i tek bir istismar türü yaşarken, %41,9’u iki, %2,3’ü ise üç farklı istismarı aynı anda deneyimledi. Araştırma, yaşlı istismarının çoğu zaman tekil olaylardan ibaret olmadığını; aksine, birbirini tetikleyen ve iç içe geçen çoklu mağduriyet süreçleri şeklinde ortaya çıktığını gözler önüne serdi.
YAŞLI NÜFUS ARTIYOR, RİSK BÜYÜYOR
Türkiye’de yaşlı nüfus oranının giderek artması, bu grubun karşı karşıya kaldığı sorunları da derinleştiriyor. Ekonomik yetersizlikler, kronik hastalıklar, yalnız yaşam ve bakıma muhtaçlık gibi faktörler, yaşlı bireyleri daha savunmasız hale getiriyor. Bu durum, yaşlıların kendi yaşamları üzerindeki kontrolünü kaybetmesine ve farklı istismar türlerine maruz kalmasına zemin hazırlıyor. Dünya Sağlık Örgütü, yaşlı istismarını; güven ilişkisi içinde gerçekleşen, yaşlıya zarar veren ya da gerekli bakımın sağlanmamasıyla ortaya çıkan davranışlar olarak tanımlıyor. Fiziksel, ekonomik, psikolojik ve cinsel istismar ile ihmal, günümüzde küresel bir sorun olarak öne çıkıyor.
FİZİKSEL İSTİSMAR: ŞİDDETİN EN GÖRÜNÜR HALİ
Araştırmaya göre fiziksel istismar, yaşlı bireylerde doğrudan bedensel zarar oluşturan en ağır istismar türlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Yakma, ısırma, tekmeleme, yumruklama gibi şiddet eylemlerinin yanı sıra, uygunsuz ilaç verilmesi, zorla besleme ve fiziksel kısıtlama da bu kapsamda değerlendiriliyor. Çalışmada fiziksel istismar bildiren altı katılımcının üçü silahsız, üçü ise silahlı saldırıya maruz kaldığını ifade etti.
SİLAHSIZ SALDIRILAR YAYGIN
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, fiziksel şiddetin çoğu zaman herhangi bir silah kullanılmadan, doğrudan “çıplak el” ile gerçekleştirilmesi oldu. Katılımcı anlatımları, bu saldırıların çoğunlukla aile içi anlaşmazlıklar, özellikle miras kavgaları ya da psikiyatrik sorunlar yaşayan failler nedeniyle ortaya çıktığını gösteriyor. Şiddetin bir cezalandırma ve kontrol aracı olarak kullanıldığı bu vakalarda, mağdurlar sadece fiziksel değil, aynı zamanda derin psikolojik travmalar da yaşıyor.
SİLAHLI SALDIRILAR ÖLÜM KORKUSUNA YOL AÇIYOR
Fiziksel istismar bazı durumlarda çok daha ağır bir boyuta ulaşıyor. Araştırma, yaşlı bireylerin ateşli silahlarla gerçekleştirilen saldırılarla doğrudan hayati tehlike altında kaldığını ortaya koyuyor. Aile içi husumetler ve komşu anlaşmazlıklarının silahlı şiddete dönüşmesi, yaşlı bireyler için ciddi bir güvenlik zafiyeti oluşturuyor. Damat baskınları ya da komşu saldırıları gibi örnekler, bu şiddetin ne denli tehlikeli boyutlara ulaşabildiğini gözler önüne seriyor.
