Hatay’daki Su Kaynaklarında Deprem Öncesi Radon Anomalileri Gözlendi
Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Hatay’daki bazı termal su kaynaklarında radon gazı seviyelerinde dikkate değer dalgalanmalar kaydedildi. Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Erdoğan, ölçümlerin deprem öncesi ve sonrası farklılık gösterdiğini belirterek, “Deprem öncesinde radon seviyelerinde artış, depremin ardından ise hızlı bir düşüş gözlemliyoruz. Hatay’daki 4.9 ve 4.3 büyüklüğündeki artçı depremlerden önce bu iki kaynakta belirgin yükseliş ve sonrasında düşüş yaşandı” dedi.
Prof. Dr. Erdoğan, çalışmada yer alan ve TÜBİTAK destekli ‘6 Şubat 2023 Pazarcık ve Elbistan Merkezli Depremlerin Hatay Termal Sularındaki Radon Anomalilerine Etkisi’ başlıklı projede, Tahtaköprü ve Hamamat Kaplıcası’ndan alınan su örneklerinde radon aktivitesinde ölçümler arasında yaklaşık 5 katlık değişim kaydedildiğini söyledi. Bu değişimlerin bölgedeki sismik hareketlerle ilişkilendirilebileceği ifade edildi.
Araştırmacılar, su kaynaklarındaki radon anomalilerinin, gelecekte meydana gelebilecek depremlerin öngörülmesine katkı sağlayabileceğini vurguladı. Prof. Dr. Erdoğan, radon gazının insan sağlığı açısından önemine de değinerek, “Radyoaktif bir gaz olan radon, yer kabuğundaki uranyumdan kaynaklanıyor. Yalıtılmamış binalarda özellikle bodrum ve zemin katlarda birikerek akciğer kanserine yol açabiliyor. Dünyada sigaradan sonra akciğer kanserinin ikinci en önemli nedeni olarak kabul ediliyor. Ancak basit havalandırma önlemleriyle risk azaltılabilir” dedi.
Prof. Dr. Erdoğan, radon gazının fay hatları ve termal sular üzerinden atmosfere çıkışının deprem öncesi tahminlerde kullanılabileceğini belirtti. “Yer altı suları radon açısından zengin bölgelerde, fay hatlarının bulunduğu alanlarda, deprem öncesi seviyelerde artış görülebilir. Bu ölçümler, olası depremlere dair ön bilgi verebilir” ifadelerini kullandı.
Hatay’da ölçümleri yapılan Tahtaköprü ve Hamamat Kaplıcası’nda, özellikle Nisan sonu ve Mayıs başında meydana gelen artçı depremler öncesinde radon seviyelerinde yükseliş, deprem sonrasında ise hızlı bir düşüş gözlendi.
