Adli Bilişim Uzmanı Ömer Faruk Yakut, dijital verilerin artık yalnızca siber suçların soruşturulmasında değil, cinayetten hırsızlığa, dolandırıcılıktan boşanma davalarına kadar çok geniş bir alanda kullanıldığını belirtti. Yakut’a göre günümüzde işlenen hemen her suçun geride bir dijital izi bulunabiliyor. Özellikle cep telefonları, HTS kayıtları, baz istasyonu verileri ve navigasyon geçmişleri, olayların zaman ve konum açısından aydınlatılmasına katkı sağlayabiliyor.
BİR TELEFON GÖRÜŞMESİ BİLE DELİL OLABİLİR
Dijital kayıtların bazen oldukça küçük ayrıntılardan oluşabildiğine dikkat çeken Yakut, telefon görüşmelerini de örnek gösterdi. Bir kişinin karşı tarafı arayıp görüşme gerçekleşmeden telefonu kapatması dahi, bazı durumlarda HTS kayıtlarında görülebiliyor. Bu tür kayıtların, kişinin belirli bir zamanda karşı tarafla iletişim kurmaya çalışıp çalışmadığının değerlendirilmesinde kullanılabileceği ifade ediliyor.
İŞ YERİNDEKİ TEK BİR TIKLAMA DAHİ KAYIT ALTINDA
Dijital deliller yalnızca cep telefonlarıyla sınırlı değil. İş hayatında çalışanların bilgisayar sistemlerinde gerçekleştirdiği işlemler de gerektiğinde incelenebiliyor. Bir çalışanın erişim yetkisi bulunmayan bir klasöre girmesi, belirli bir dosyayı açması veya sistem içerisinde gerçekleştirdiği işlemler, olayın niteliğine göre inceleme konusu olabiliyor.
BOŞANMA DAVALARINDA DA DİJİTAL KAYITLAR GÜNDEMDE
Dijital verilerin kullanım alanlarından biri de özel hukuk davaları. Özellikle boşanma süreçlerinde tarafların birbirlerine gönderdiği mesajlar, ses kayıtları, sosyal medya paylaşımları veya güvenlik kamerası görüntüleri, hukuki değerlendirmeye konu olabiliyor. Ancak bir dijital kaydın tek başına kesin olarak suç veya haklılık göstergesi sayılmayacağı, delilin elde edilme yöntemi ve olayla bağlantısının hukuki süreç içerisinde değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
KRİPTO PARA HAREKETLERİ DE İZ BIRAKIYOR
Yatırım dolandırıcılığı ve kripto para bağlantılı soruşturmalarda da dijital izler önem taşıyor. Banka transferlerinin yanı sıra para hareketlerinin izi, kripto para cüzdanları arasındaki transferler ve hesap hareketleri soruşturmalarda incelenebiliyor. Kaldıraçlı işlemler gibi finansal faaliyetlerde paranın hangi hesaplara aktarıldığı ve nasıl kullanıldığına ilişkin dijital kayıtlar da olayın aydınlatılmasında değerlendirilebiliyor. Uzmanlara göre dijital dünyanın sunduğu kolaylıklar beraberinde sürekli bir veri izi bırakılmasını da getiriyor. Bu nedenle bugün sıradan görülen bir mesaj, arama kaydı, konum bilgisi veya sistem hareketi, yarın bir soruşturmanın seyrini değiştirebilecek nitelikte bir kayıt haline gelebiliyor.
