Uzman Diyetisyen Tansu Duran, günümüzde çocuklar arasında yaygınlaşan abur cubur tüketiminin ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirdiğine dikkat çekti. Besin değeri düşük ancak kalori, şeker, yağ ve tuz oranı yüksek olan ultra işlenmiş gıdaların (UPFs), özellikle çocuk ve ergenlerde metabolik ve hormonal dengeyi olumsuz etkilediğini belirtti.
Şekerli içecekler, paketli atıştırmalıklar, fast food ürünler, kahvaltılık gevrekler ve çeşitli tatlıların bu gruba girdiğini ifade eden Duran, bu tür gıdaların hızlı sindirilen karbonhidratlar içerdiğini ve pankreasta ani insülin salınımına yol açtığını söyledi. Bu durumun zamanla insülin direnci, obezite, karaciğer yağlanması ve tip 2 diyabet riskini önemli ölçüde artırdığını vurguladı. Ayrıca bu besinlerin açlık ve tokluk hormonları olan ghrelin ve leptin üzerinde olumsuz etkiler yaratarak sürekli yeme isteğini tetiklediğini dile getirdi.
Son yıllarda çocukluk çağı obezitesinde artış yaşandığını belirten Duran, bunun sadece kronik hastalık riskini değil, aynı zamanda ergenliğe başlama yaşını da etkilediğini ifade etti. Geleneksel olarak kız çocuklarında 8-13, erkeklerde ise 9-14 yaş aralığında başlayan ergenliğin, günümüzde özellikle kız çocuklarında daha erken yaşlara kaydığına dikkat çekti. Erkek çocuklarında ise ergenliğin gecikmesi gibi farklı bir eğilim gözlemlendiğini söyledi. Bu değişimde obezitenin yanı sıra endokrin bozucu kimyasallara maruziyetin de önemli rol oynadığını belirtti.
Ambalajlı ürünlerde bulunan bazı katkı maddelerinin ve plastiklerin endokrin bozucu kimyasallar içerebildiğini ifade eden Duran, bu maddelerin vücuttaki hormonları taklit edebildiğini veya engelleyebildiğini söyledi. Özellikle gelişim çağındaki çocuklarda bu durumun ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurguladı. Bu tür besinlerin yalnızca kilo artışı ve metabolik hastalıklarla değil, aynı zamanda kalp-damar hastalıkları, böbrek sorunları, bağışıklık sistemi zayıflığı ve diş sağlığı problemleriyle de ilişkili olduğunu belirtti. Ayrıca bilişsel ve davranışsal sorunlara, yeme bozukluklarına ve bağımlılık gelişimine de zemin hazırlayabileceğini ekledi.
Sağlıklı bir yaşam için ailelere önemli görevler düştüğünü belirten Duran, çocukların abur cubur tüketiminin sınırlandırılması gerektiğini söyledi. Bunun yerine meyve, sebze ve lif açısından zengin besinlerin teşvik edilmesi gerektiğini ifade etti. Porsiyon kontrolü ve bilinçli beslenme alışkanlıklarının kazandırılmasının önemine değinerek, evde yemek yeme alışkanlığının desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Fiziksel aktivitenin de en az beslenme kadar önemli olduğunu belirten Duran, çocukların her gün en az 60 dakika hareket etmeleri gerektiğini söyledi. Ekran karşısında geçirilen sürenin ise günde 2 saatin altına indirilmesi gerektiğini belirtti. Ailelerin çocuklarına yasaklar koymak yerine doğru seçimler yapmayı öğretmesi gerektiğini ifade eden Duran, etiket okuma alışkanlığının kazandırılmasının ve çocukların mutfakta aktif rol almasının sağlıklı yaşam açısından önemli olduğunu belirtti. En etkili yöntemin ise ebeveynlerin çocuklara iyi birer rol model olması olduğunu sözlerine ekledi.
