6 Şubat 2023'te Türkiye'de meydana gelen 7,8 ve 7,5 büyüklüklerindeki iki ayrı deprem 11 ilimizi yıktı, onbinlerce vatandaşımızı hayattan kopardı. Ancak aradan geçen 3 yılda, başta Isparta olmak üzere Türkiye genelinde istenilen seviyede hiçbir tedbir alınmadı. Kahramanmaraş, Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Adana, Malatya ve Elazığ'ı vurdu. Depremin üçüncü yıldönümünde bir kez daha hatırlıyoruz ki, doğal afetler karşısında dayanışma ve yardımlaşma en büyük gücümüz. Ancak devletin sunduğu, başta kentsel dönüşüm imkanı olmak üzere birçok projeden tam anlamıyla bir türlü yararlanılamadı.
Dünyanın en büyük doğal afetlerinden birisi olarak gösterilen 6 Şubat Kahramanmaraş depreminin üzerinden 3 yıl geçti. Bu büyük acı tüm yüreklerde en derin şekilde hissedilmeye devam ediyor. 14 milyon vatandaşın doğrudan etkilendiği depremler 11 il, 124 ilçe, 6 bin 929 köy ile mahallede ağır yıkımlara yol açtı. Deprem, Kahramanmaraş, Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Adana, Malatya ve Elazığ'ı vurdu.
Kahramanmaraş merkezli depremler, Türkiye’nin 11 ilini etkiledi. Resmi verilerle 53 bin 537 kişinin hayatını kaybettiği bu afet, deprem gerçeğini kavramakta hala geride olduğumuzu bir kere daha gösterdi.
53 BİN 537 CANIMIZI KAYBETTİK
Takvimler 6 Şubat 2023’ü gösterdiğinde tüm Türkiye, güne tarifi imkânsız bir acı ile başladı. Kahramanmaraş merkezli depremler 11 ili derinden yaraladı. Önce Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde sabaha karşı saat 4.17’de 7.7 ve 9 saat sonrasında Elbistan ilçesinde 7.6 büyüklüğünde deprem yaşandı. Söz konusu afetler 15 milyona yakın nüfusun yaşadığı Kahramanmaraş, Hatay, Gaziantep, Adıyaman, Malatya, Kilis, Şanlıurfa, Adana, Osmaniye, Diyarbakır ve Elazığ’da büyük bir yıkıma ve can kaybına yol açtı. 20 Şubat 2023’te ise merkezi Hatay’ın Defne ilçesi olan 6.4 büyüklüğündeki deprem, ardından yaşanan ve en büyüğü 5.8’e ulaşan artçı sarsıntılarla yıkımın boyutunu artırdı. İçişleri Bakanlığı’nın paylaştığı verilere göre söz konusu depremler 120 bin kilometrekarelik alanda 11 il, 124 ilçe, 6 bin 929 köy ve mahallede etkili oldu ve bu afette 53 bin 537 canı yitirdik, 107 bin 213 vatandaşımız da yaralandı.
BİLİM İNSANLARI DEPREME DİKKAT ÇEKMİŞTİ
Bilim insanları Doğu Anadolu Fay Hattına dikkat çekiyor ve bu fay üzerindeki illerde yıkıcı etkisi olacak depremlere karşı uyarılarda bulunuyorlardı. Gerçekleşen depremler, ön görülemeyecek kadar geniş bir alanı etkiledi ve dünya çapında eşine ender rastlanan büyüklüğe sahip bir afete dönüştü. Öylesine beklenmedik bir durum oluştu ki yapılan acil durum hazırlıkları ve planlamalar anlamsız kaldı. Normalde bir ilde deprem yaşandığında komşu ve yakın illerde yardım çalışmalarının organize edilmesine dayanan planlamalar, 11 ili aynı anda etkileyen böyle bir afet karşısında yetersiz kaldı.
Yine de mevcut yasa ve yönetmeliklere uygun yapılaşma ve sıkı denetimler olsaydı, can ve mal kaybının bu kadar yüksek olmayacağını bilmek yaşanan üzüntüyü bir kat daha artırıyor. Cumhuriyet tarihinin en büyük felaketlerden birini yaşadığımız bu elim olayın ardından Türkiye’nin bütün kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum örgütleri, uluslararası yardım kuruluşları, iş dünyasının temsilcileri ve gönüllüler enkaz altında kalanları kurtarmak, yaraları sarmak için derhal organize olarak afet bölgesine akın etti. Bizi birleştiren ve geleceğe umutla bakmamızı sağlayan en önemli erdemimiz dayanışma, bir kere daha ortaya çıktı. Daha önce yaşanan doğal afetlerden edinilmiş tecrübelerle herkes el ele verdi ve başta su, gıda, ilaç, hijyen malzemeleri, giyecek ile temel ihtiyaç malzemelerini topladı ve yardım malzemesi dolu tırlar bölgeye akın etti. Yaşanan aksaklıklar olmasına rağmen çözüm üretmek ve mevcut kaosu düzene kavuşturmak için gönüllüler ve görevli ekipler dünyada eşine nadir rastlanacak bir gayret gösterdi. Yürütülen çalışmalarda İçişleri Bakanlığı verilerine göre bölgede günlük ortalama 4 milyon kişiye yemek hizmeti verildi, 20 milyon gıda kolisi dağıtıldı, yaklaşık 150 bin yardım tırı bölgeye ulaştırıldı ve bunların dağıtımları koordine edildi. Depremler 38 bin 901 binanın yıkılmasına sebep olurken, içinde yaşam olduğu belirlenen 26 bin binada arama ve kurtarma faaliyeti yürütüldü. Deprem bölgesindeki müdahale çalışmalarında 11 bin 488'i uluslararası, 35 bin 250'si arama kurtarma ve 142 bini güvenlik personeli olmak üzere toplam 650 bin personel görev yaptı. AFAD koordinasyonunda kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, belediyeler, gönüllüler ve 93 ülkeden gelen arama kurtarma ekipleri büyük bir dayanışma örneği gösterdi. Afetzedelerin barınma sorununu ilk etapta çözmek için bölgeye 1 milyon çadır sevk edildi. Bunların bir kısmı bireysel olarak dağıtıldı. 350 çadırkent alanında 645 bin çadır kuruldu ve yaklaşık 2.5 milyon afetzedeye buralarda geçici olarak barınma imkanı sağlandı. Tüm bunlar yapılırken depremden etkilenen ve yakınlarının yanlarına gitmek isteyen 3 milyon 549 bin afetzede tahliye edildi.
BÖLGEYE AKTARILAN KAYNAK 107 MİLYAR LİRAYA YAKLAŞTI
Gelinen noktada 414 konteyner kentte 215 bin 224 konteyner kurulumu yapıldı ve 691 bin afetzede bu kentlerde hayata tutunuyor. İçişleri Bakanlığı verilerine göre 349 bin haneye, 14 milyar 453 milyon lira kira destek ödemesi yapıldı. Bu kapsamda, ev sahiplerine aylık 7 bin 500, kiracılara ise 5 bin lira kira destek ödemesi yapılmaya devam ediliyor. Toplam 106 milyar 728 milyon lira kaynak deprem bölgesine aktarıldı. Depremin ardından başlatılan ‘Türkiye Tek Yürek’ kampanyasında 128 milyar 949 milyon lira toplandı. Bunun 79 milyar 263 milyon lirası harcandı. Nakdi yardımların yanı sıra ayni yardımlarda da dayanışma örnekleri sergilendi. Unutmak, depremin açtığı yaraları daha da derinleştirecek. Dayanışma hepimizi daha da güçlendirecek. Böyle bir acının bir daha yaşanmasını önlemek ise deprem ve diğer afetlere dirençli kentler inşa etmekten geçiyor. Ayrıca yeni nesillere afet bilincini kazandırmak, deprem gerçeğini kabul ederek bir yaşam kurmanın önemini kavramalarını sağlamak gelecekte benzer acıların yaşanmasını önleyebilir.
MİMARLAR ODASI BAŞKANI SIK SIK UYARIYOR!
Isparta’nın açık sözlü yöneticilerinden olan Mimarlar Odası Başkanı Yüksek Mimar Caner Ataseven, şehrin en riskli deprem bölgelerinden biri olduğunu belirterek, büyük yıkıcı deprem beklediklerini her fırsatta dile getiriyor.
MEDYAYA YANSIYAN EN DİKKAT ÇEKİCİ AÇIKLAMA
Başkan Ataseven, Isparta'da 100 yıldır büyük yıkıcı bir deprem olmadığını, bu fayın 100 yıldır enerji biriktirdiğini belirterek vatandaşları şu sözlerle uyardı; 'Isparta 1'inci derecede deprem bölgesidir. Her ne kadar deprem haritası değişmiş olsa da en riskli bölgelerden birindeyiz. Bu fay hattının kırılmasını Burdur ve Isparta Havaalanı civarlarında bekliyoruz. Isparta'yı etkileyen bu fay hattı Yunanistan'dan geliyor. 2+2 eşittir 4, bu deprem kesin olacaktır. Sadece Isparta'yı değil Antalya, Afyon, Burdur olmak üzere 4 il etkilenecektir' dedi.
OLUŞACAK DEPREMİN HATAY'DAN FARKI OLMAYACAK
Olası Isparta depreminin çok şiddetli olacağını belirten Ataseven, Hatay'daki deprem kadar yıkıcı olacak dedi. Ataseven sözlerinin devamında; 'Zemin büyütmesi diye bir şey vardır. Burdur'da 7 büyüklüğünde bir deprem olduğu zaman Isparta'da neredeyse 9 şiddetinde hissedilecektir. Çok yıkıcı bir deprem olacak çünkü zeminimiz çok kötü, bu da sallantıyı artırmaktadır. Sarsıntı yumuşak zeminde çok oyalanıyor. Bu yüzden yıkıcı etkisi çok olacaktır, Hatay depremi kadar yıkıcı bir etkisi olacaktır. Umarım bu deprem 30 saniyeyi geçmez. Yoksa maalesef Isparta'da taş üstünde taş kalmaz' şeklinde açıklama yapmıştı.
2000 ÖNCESİ BİNALARIN YÜZDE 90'I DEPREM YÖNETMELİĞİNE UYGUN DEĞİL
Isparta'da 2011 yılından beri binlerce binayı test ettiklerini belirten Ataseven,'2000 yılı öncesi binaların yüzde 90'ı depreme yönetmeliğine uygun olmadığının altını çizdi. Ataseven, binaların risk durumunun 2000 öncesi, 2011 öncesi ve 2011 sonrası ayrılması gerektiğini belirterek, sözlerine şöyle devam etti; 'Bizim vaktimiz kısa olduğu için 2000 ile 2011 yılları arasında kafa yoruyoruz. 2011 yılında yapı denetim çıktı bu yüzden 2011 sonrası için kafa yormaya gerek yoktur, gayet güvenli binalar var. Altını çizerek söylüyorum 2000 öncesi binaların yüzde 90'ı depreme dayanıklı değildir. Yönetmeliğe de uygun değildir. Bunu elimdeki verilere dayanarak söylüyorum. Elimizde sağlam yapı stoğu envanteri vardır' şeklinde konuştu.
'DURUMUNUZU BİLİN'
Depreme hazır olunması için yetkili mercilerin yanında vatandaşlara da sorumluluk düştüğünü belirten Ataseven, vatandaşların binaların risk ölçümlerini yaptırmaları gerektiğini belirterek, şöyle seslendi; 'Kimse binalarınız yıkılacak demiyor. Binalarınızın durumunu bilin. Satacaksanız satın, oturacaksanız oturun ama durumunuzu bilin, binaların durumunu bilerek oturun. Yüzlerce teklif verdim vatandaşlarımız ama bir tane bile geri dönüş alamadım' dedi.
DEVLET, TEZ ZAMANDA YARALARI SARDI
Türkiye’yi sarsan asrın felaketinin üzerinden 3 yıl geçti. Bölgede inşa çalışmalarını tamamlayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, bu yıl deprem şehitlerini anmak için Osmaniye’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin de katılacağı bir anma programı düzenleyecek. ‘Türkiye’min Gücüne Bak’ temalı törende, deprem şehitleri için dualar edilecek, tamamlanan Asrın İnşa Seferberliği ile ilgili programlar düzenlenecek.
"GÜN AĞARDI, YARALARI SARDIK, BİZ YİNE KÜLLERİMİZDEN DİPDİRİ AYAĞA KALKTIK"
Bakan Kurum törene ilişkin sosyal medya hesabından ‘Gün Ağarır’ isimli ağıdı paylaşarak, "Gün ağardı, yaraları sardık, biz yine küllerimizden dipdiri ayağa kalkarak yeniden umutla, gururla doğduk. 6 Şubat Asrın Felaketi’nin 3. yılında; elini milletinin üzerinden bir an olsun çekmeyen liderimiz Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın ve MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’nin teşrifleriyle Osmaniye’de buluşacağız" açıklamalarında bulundu.
DEPREM BÖLGESİNDE 455 BİN 357 EV VE İŞ YERİ İNŞA EDİLDİ
Deprem bölgesinde 27 Aralık 2025’te tamamlanan Asrın İnşa Seferberliği kapsamında Hatay’da 153 bin 755, Malatya’da 79 bin 660, Kahramanmaraş’ta 73 bin 956, Adıyaman’da 43 bin 366, Gaziantep’te 31 bin 53, Diyarbakır’da 17 bin 206, Elazığ’da 14 bin 894, Şanlıurfa’da 13 bin 429, Osmaniye’de 12 bin 557, Adana’da 12 bin 73, Kilis 2 bin 569, Tunceli’de 298, Kayseri’de 288, Sivas’ta 164, Bingöl’de 89 olmak üzere toplam 455 bin 357 bağımsız bölüm inşa edildi.
İLK TEMEL 15’İNCİ GÜNDE ATILMIŞTI
Yapılması planlanan ilk konutların temelleri 15’inci günde atıldı. 45’inci günde ilk köy evleri Gaziantep’in Nurdağı ilçesindeki Belpınar ve Mesthüyük köylerinde teslim edildi. 174 ayrı alandaki 3 bin 481 şantiyede 200 bin kişilik ekiple yürütülen çalışmalar kapsamında nüfus bakımından Litvanya, yüzölçümü açısından Bulgaristan, İzlanda kadar alan inşa edildi. Son 1 yılda 254 bin bağımsız bölüm daha tamamlandı ve 27 Aralık 2025’te Hatay’da 455 bininci son konut da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katıldığı törende teslim edildi. Böylece deprem bölgesinde toplam 455 bin 357 bağımsız bölüm inşa edilerek Asrın İnşa Seferberliği tamamlanmış oldu.
