Diz kapağının çevresinde özellikle hareket sırasında ortaya çıkan ağrı, günlük yaşamın yanı sıra spor aktivitelerini de olumsuz etkileyebiliyor. Fizyoterapist Sümeyra Akpınarlı, diz kapağı ile uyluk kemiğinin eklemleştiği bölgeden kaynaklanan patellofemoral ağrı sendromu (PFAS) hakkında önemli bilgiler verdi.
Hangi belirtiler görülüyor?
Patellofemoral ağrı sendromunda ağrı çoğunlukla diz kapağının önünde veya çevresinde hissediliyor. Akpınarlı’ya göre şu belirtiler görülebiliyor:
- Merdiven çıkıp inerken ağrının artması,
- Çömelme sırasında ağrı oluşması,
- Uzun süre oturulduğunda diz ağrısının belirginleşmesi,
- Dizde boşalma veya çıtlama hissi,
- Koşma, zıplama ve diğer sportif aktivitelerin ardından ağrının artması.
Özellikle uzun süre oturduktan sonra ortaya çıkan ve halk arasında “sinema belirtisi” olarak da ifade edilen ağrı, patellofemoral sorunlarda dikkat çeken şikâyetlerden biri olarak öne çıkıyor.
Neden ortaya çıkıyor?
Patellofemoral ağrı sendromunun gelişiminde diz kapağının hareket mekanizmasındaki bozukluklar ve kas dengesizlikleri etkili olabiliyor. Akpınarlı, başlıca nedenler arasında şunları sıralıyor:
- Diz kapağının eklem oluğu içerisinde düzgün hareket etmemesi (patella maltracking),
- Quadriceps kas grubundaki kuvvet ve aktivasyon dengesizlikleri,
- Koşma, zıplama ve bisiklet gibi aktivitelerde dizin aşırı kullanılması,
- Düz tabanlık ve ayak basış bozuklukları,
- Hamstring, iliotibial bant ve gastrosoleus gibi eklem çevresindeki kas ve yumuşak dokularda gerginlik.
Uzmanlara göre şikâyetlerin değerlendirilmesinde yalnızca diz bölgesine değil, kalça, ayak ve alt ekstremitenin genel hareket mekaniğine de bakılması önem taşıyor. Tanı ve uygun tedavi yaklaşımı ise kişinin şikâyetleri ve klinik değerlendirme sonucuna göre belirleniyor.
