Zeka testleri son yıllarda hem eğitim alanında hem de klinik başvurularda daha sık gündeme geliyor. Özel okulların öğrenci kabul süreçlerinden ailelerin çocuklarının potansiyelini öğrenme isteğine kadar pek çok nedenle bu testlere başvuruluyor. Ancak Uzman Psikolog Meliha Işık’a göre, toplumda zeka testleriyle ilgili ciddi yanlış anlamalar var. Işık, “Zeka testleri sanıldığı gibi herkese uygulanabilecek ve sonucuna göre kesin yargılara varılabilecek araçlar değildir” dedi.
HERKESİN SABİT BİR ZEKA PUANI OLDUĞU DÜŞÜNCESİ DOĞRU DEĞİL
Toplumda en yaygın yanlışlardan birinin “herkesin bir zeka skoru olduğu” inancı olduğunu belirten Uzman Psikolog Meliha Işık, bu yaklaşımın bilimsel bir karşılığı olmadığını söyledi. “Zeka testi öyle herkese uygulanabilen, sonucunun alınıp da farklı yerlere çekilip kullanılabileceği bir test türü değildir. Zeka puanı tek başına bir anlam taşımaz” ifadelerini kullandı. Konuşmasına şu şekilde devam eden Işık, “Zeka puanı bir iddia ya da kıyas unsuru değil. Biz zaten zeka testlerinde verdiğimiz puanı bir etiket olarak görmeyiz. O puan sadece yardımcı bir araçtır” dedi.
ANCAK NORMALİN DIŞINDA BİR DURUM VARSA UYGULANIR
Işık, zeka testlerinin gelişigüzel yapılmaması gerektiğini belirterek, “Testlerin ancak normal gelişim sürecinin dışında bir durum gözlemlendiğinde ve bir uzmanın bilimsel gerekçelerle uygun görmesi halinde uygulanması gerekiyor. Normal gözlemlenen çoğu davranışta, yetenek veya potansiyelde zeka testini savunmuyoruz. Özellikle son dönemde her çocuğa test yapılmalı yönündeki bakış açısına karşıyız” dedi.
AKADEMİK BAŞARI TEK BAŞINA ÖLÇÜT DEĞİL
Bir çocuğun zeki olmasına rağmen akademik olarak başarısız olabileceğini de belirten Işık, “Bu noktada duygusal faktörlerin, dikkat sorunlarının ya da başka gelişimsel etkenler devreye giriyor. Zeka testleri kimi zaman tam da bu alanları ayırt etmek için kullanılıyor. Yeteneği ve potansiyeli olan bir çocuğun, onu aşağıya çeken alanını bilmemiz gerekir. Bu alan bazen duygusal, bazen dikkatle ilgili olabilir” diye konuştu.
HER ÇOCUĞA DEĞİL, İHTİYAÇ OLANA
Son olarak ailelere de mesaj veren Uzman Psikolog Meliha Işık, zeka testinin bir merak giderme aracı olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti. “Zeka testi herkese uygulanmalı anlayışını doğru bulmuyoruz. Ancak gerçekten ihtiyaç varsa, bilimsel zeminde ve uzman değerlendirmesiyle yapılmalıdır” diyerek sözlerini tamamladı